Δεν διευκρινίζουν βέβαια αν το θέλουν ζωντανό ή νεκρό παρα μόνο ότι θα είναι μετρητά σε όποιον καταφέρει να πιάσει και να παραδώσει ένα στις αρχές.

Η αμοιβή, για όσους ήδη ξεκίνησαν να πακετάρουν τους ασημένιους τους σταυρούς και τα ξύλινα παλούκια, δίνεται σε μία πόλη της Ινδίας, όπου σύμφωνα με κατοίκους της, τα βαμπίρ τους τρομοκρατούν και επιτίθενται στα βοοειδή τους, τα οποία τραυματίζουν ή σκοτώνουν και πίνουν το αίμα τους! Οι αρχές πιστεύουν ότι αυτά είναι απλά φήμες και ιστορίες για να τρομοκρατείται ο κόσμος, και για αυτό το λόγο δίνουν το ποσό αυτό σε όποιον τους παραδώσει ένα, προκειμένου να πειστούν και να κυνηγήσουν τα υπόλοιπα..

Τρίτη και 13 σήμερα και οι προληπτικοί -και όχι μόνο- κάνουν το σταυρό τους απευχόμενοι να βρεθούν αντιμέτωποι με αναποδιές αυτή την αποφράδα μέρα. Πόσοι όμως είναι αυτοί που γνωρίζουν γιατί η Τρίτη και 13 έχει καθιερωθεί να θεωρείται γρουσούζικη;

Η Τρίτη έχει συνδεθεί με την κακοτυχία εδώ και πολλούς αιώνες ...;

Σύμφωνα με την ελληνική παράδοση, η Τρίτη είναι η χειρότερη ημέρα της εβδομάδας γιατί είναι η ημέρα που έπεσε η Κωνσταντινούπολη στα χέρια των Τούρκων (Τρίτη 29 Μαΐου 1453).

Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης δεν γίνονταν ποτέ γιορτές την Τρίτη ενώ όλα τα σπίτια ήταν κλειστά και δεν δέχονταν επισκέπτες στην ανάμνηση αυτού του οδυνηρού γεγονότος.

Η τρίτη ημέρα της εβδομάδας θεωρείται γρουσούζικη και από αστρολογικής απόψεως, αφού είναι η μέρα του Άρη, του θεού του πολέμου κατά την ελληνική μυθολογία.

Κακότυχος όμως πιστεύεται ότι είναι και ο αριθμός 13. Υπάρχουν πολλές προκαταλήψεις, που συνοδεύουν το συγκεκριμένο αριθμό.

Το 13 χαλάει την αρμονία του τέλειου αριθμού 12. Η ιερότητα του 12 φαίνεται ότι προέρχεται από το αρχαϊκό δωδεκαδικό σύστημα. Η δωδεκάδα, ο χωρισμός της μέρας και της νύχτας σε 12 ώρες και του έτους σε 12 μήνες αποτελούν κατάλοιπα του αρχέγονου δωδεκαδικού συστήματος.

Το 12 θεωρείται ο ιδανικός αριθμός: 12 οι μαθητές του Ιησού, 12 τα Ευαγγέλια,12 οι άθλοι του Ηρακλή, 12 οι θεοί του Ολύμπου, 12 τα ζώδια. Σύμφωνα με μία άλλη δοξασία η κακοτυχία που κουβαλάει ο αριθμός 13 έχει σχέση με τους συνδαιτημόνες στον Μυστικό Δείπνο: 12 μαθητές και ο Ιησούς. Ο 13ος ήταν ο Ιούδας.

Η λαογραφική παράδοση υποστηρίζει ότι το 13 συνδέεται με τον δυσοίωνο εμβόλιμο 13ο μήνα του έτους, που προέκυπτε από τη διαφορά του σεληνιακού με το ηλιακό έτος και με το πέρασμα των χρόνων απορροφήθηκε με την προσθήκη μίας ημέρας στον Φεβρουάριο κάθε τέσσερα έτη.

Ακόμη και στις κάρτες των Ταρό στον αριθμό 13 αντιστοιχεί ο θάνατος. Αν η Τρίτη θεωρείται αποφράδα μέρα και το 13 γρουσούζικος αριθμός, ο συνδυασμός και των δύο συγκυριών - Τρίτη και 13- εύκολα καταλαβαίνει κανείς γιατί κατέληξε να θεωρείται το υπέρτατο κακό.

Όλα αυτά βέβαια βασίζονται σε προλήψεις, που χάνονται στα βάθη των αιώνων. Προλήψεις που σήμερα άλλοι φαίνεται να τις αποδέχονται και άλλοι τις αντιμετωπίζουν με δυσπιστία ή ακόμη και με χιούμορ.

Τρίτη και 13 λοιπόν σήμερα αλλά μην πτοείστε. Ξεκινήστε τη μέρα σας με καλή διάθεση και με χαμόγελο και όλα θα πάνε καλά!

Διάσημα... 13άρια

*13 Μαΐου 1927: η «έναρξη» του οικονομικού «κραχ» στην Αμερική.

*13 Απριλίου 1970: διακόπτεται η αποστολή της NASA «Apollo 13» για το φεγγάρι.

*13 Σεπτεμβρίου 1986: σεισμός μεγέθους 6,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ συγκλονίζει την Καλαμάτα.

*13 Απριλίου 1992: συγκαλείται Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή, για το θέμα της ΠΓΔΜ. Ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης απομακρύνει από το υπουργείο Εξωτερικών τον Αντώνη Σαμαρά.

*13 Αυγούστου 2002: με τζόκερ τον αριθμό 13μ ένας παίκτης από την Κοζάνη κερδίζει πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ, δίνοντας 13 ευρώ για το τυχερό δελτίο.

*13 Απριλίου 2003: 21 μαθητές χάνουν τη ζωή τους στα Τέμπη, όταν νταλίκα διεμβολίζει το λεωφορείο τους.

*13 Αυγούστου 2004: η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.

Η Παρασκευοδεκατριοφοβία είναι ο βαθύς και παράλογος φόβος από τον οποίο διακατέχονται κάποιοι άνθρωποι για την Παρασκευή και 13.

Τον όρο επινόησε ο ψυχοθεραπευτής Δρ. Donald Dosei που η ειδικότητά του είναι να θεραπεύει άτομα από παράλογες φοβίες. Ο Dosei ισχυρίζεται πως όταν καταφέρνεις να προφέρεις τη λέξη που σε φοβίζει, έχεις θεραπευτεί.

Η Παρασκευοδεκατριοφοβία (Paraskavedekatriaphobia) έχει σχέση με την τρισκαιδεκαφοβία, τον φόβο δηλαδή για τον αριθμό 13.

Η δεισιδαιμονία για την Παρασκευή και 13 είναι σήμερα η νουμερο 1 φοβία στην Αμερική. Ο αριθμός 13 θεωρείται στην εποχή μας ιδιαίτερα γρουσούζικος, ενώ στην Αρχαία Αίγυπτο και την Κίνα θεωρούνταν τυχερός. Οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι θεωρούν το θάνατο ως το 13ο στάδιο της ζωής, δηλαδή τη μεταθανάτιο ζωή. Η κάρτα του θανάτου στην τράπουλα ταρώ έχει τον αριθμό 13 και συμβολίζει τη μεταμόρφωση. Μερικοί πιστεύουν ότι το 13 οφείλει την κακή του φήμη στον LOKI, τον Κέλτη θεό του κακού που διέλυσε δια της βίας το γλέντι των 12 θεών στη Βαλχάλα και προκάλεσε τον πόλεμο. Πολλοί δολοφόνοι είχαν 13 γράμματα στο όνομά τους, π.χ. charles manson και άλλοι. Φυσικά υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που το όνομά τους έχει 13 γράμματα αλλά δεν είναι δολοφόνοι... Οι "μάγισσες" μάλλον για να πάνε κόντρα στην θρησκευτική παράδοση συνήθως κάνουν συναθροίσεις με 13 άτομα, τις γνωστές ως Συνάξεις. Σε πολλές πόλεις ανά τον κόσμο παραλείπεται ο αριθμός 13 από τους δρόμους, ενώ πολλά ξενοδοχεία αποφεύγουν τον 13ο όροφο. Στο Μυστικό Δείπνο ήταν 13 άτομα. Το 13ο πρόσωπο ήταν ο Ιούδας.

Επίσης, η μεγάλη βιβλική πλημμύρα έγινε ημέρα Παρασκευή.Η Παρασκευή για τους Χριστιανούς θεωρείται γρουσούζα γιατί αυτή την ημέρα σταυρώθηκε ο Χριστός.

Μερίδα προληπτικών υποστηρίζει ότι ο μύθος γεννήθηκε με την απόφαση του Πάπα,  να εκδώσει διάταγμα για τη σύλληψη και θανάτωση των ναϊτών ιπποτών. Το διάταγμα εκδόθηκε σε συνεννόηση με τον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππου του Δ΄, Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307.

Στη φιλολογία των μύθων της Παρασκευής και 13 ανήκουν και τα εξής Η αποστολή της NASA, Απόλλων 13 με προορισμό το Φεγγάρι, εκτοξεύθηκε στις 13:13, ενώ μετά από τα σοβαρά προβλήματα που παρουσιάστηκαν, η αποστολή διακόπηκε στις 13 Απριλίου. Παρασκευή επίσης, ήταν η καθιερωμένη εκτέλεση κρατουμένων στην αρχαία Ρώμη. Όταν το όνομα ενός ατόμου έχει δεκατρία γράμματα θεωρείται ότι έχει την τύχη του διαβόλου (Jack the Ripper, Charles Manson, κτλ.).

Η αγγλική λέξη Friday προέρχεται από το Frigga's Day. H Frigga (Frigg) ήταν μία αρχαία Κελτική θεά της γονιμότητας και του έρωτα, ισότιμη με τη θεά Αφροδίτη των Αρχαίων Ελλήνων και τη Venus των Ρωμαίων που λατρευόταν την έκτη ημέρα της εβδομάδας.

Οι Χριστιανοί αποκαλούσαν Frigga μια μάγισσα και Friday το Sabath των μαγισσών και οι σύγχρονοι Wiccas ακολουθούν πιστά τις παραδόσεις.

Είναι όντως η Παρασκευή και 13 μία ιδιαίτερα γρουσούζικη ημέρα; Ίσως... αν το πιστεύουμε.

Άλλωστε, οι προλήψεις έχουν όση δύναμη εμείς τους δίνουμε!  

«Προσοχή» συνιστούν οι επιστήμονες  Επιπλέον, Βρετανοί επιστήμονες πραγματοποίησαν έρευνα με τίτλο: «Πόσο κακή για την υγεία σου, είναι η Παρασκευή και 13;». Η έρευνα δημοσιεύθηκε το 1993 στο επιστημονικό περιοδικό Medical Journal και είχε ως στόχο ν' αποτυπώσει τη σχέση μεταξύ της υγείας, της συμπεριφοράς και της δεισιδαιμονίας σχετικά με την Παρασκευή και 13 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι ερευνητές συνέκριναν τα ποσοστά των ατυχημάτων με αυτοκίνητο σε δύο διαφορετικές ημέρες - Παρασκευή 6 του μηνός και Παρασκευή και 13 - σε μία περίοδο μερικών χρόνων. Η διαπίστωση των επιστημόνων ήταν πως την ημέρα εκείνη, μειώνονταν ο αριθμός των ατόμων, που επέλεγαν το αυτοκίνητο για τις μετακινήσεις τους, ωστόσο, ο αριθμός των εισαγωγών στα νοσοκομεία εξαιτίας αυτοκινητιστικών δυστυχημάτων, ήταν σαφώς μεγαλύτερος.Σύμπερασμα της επιστημονικής ομάδας ήταν: «Η Παρασκευή και 13 είναι μία άτυχη μέρα για ορισμένου. Ο κίνδυνος εισαγωγής στο νοσοκομείο ως αποτέλεσμα αυτοκινητιστικού δυστυχήματος μπορεί να είναι αυξημένος έως και 52%. Συνιστούμε να μείνετε στο σπίτι». υσικά, οι δεισιδαιμονίες δεν επηρεάζουν όλους τους ανθρώπους καθώς έχουν να κάνουν με την αντίληψη τους, την σχέση τους με το εξωπραγματικό και κυρίως την παιδεία του καθενός.  

Αλωση

Για τους Ελληνες η Τρίτη αποκαλείται «αποφράδα», αφού συνδέεται με την 29η Μαΐου 1453 και την Αλωση της Κωνσταντινούπολης. «Κάτι που δεν έχει σχέση με την αλήθεια γιατί η δεισιδαιμονία για το απαίσιον της ημέρας αυτής είναι παλαιότερη», υποστηρίζει ο καθηγητής Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης. «Μπορεί να βασίζεται σε επίδραση των πλανητών και, γενικότερα, σε αστρολογικές δοξασίες. Η Τρίτη πιστεύεται ότι κυριαρχείται από την επίδραση του Αρη, του θεού του πολέμου και σε διάφορες ευρωπαϊκές γλώσσες παίρνει το όνομά του - Mardi στα γαλλικά ή Martes στα ισπανικά. Απ' την άλλη, η δεισιδαιμονία του αριθμού 13 είναι ευρύτατα διαδομένη. Το 13 θεωρείται ότι φέρει θανάτους και δυσμενείς εξελίξεις. Στις ΗΠΑ, μάλιστα, υπάρχει η συνήθεια να μη μνημονεύεται 13ος όροφος σε πολλά κτίρια!».

Η αρμονία του 12

Το «δεκατρία» θεωρείται κακότυχος αριθμός από πολλούς λαούς. Αρχικά, χαλάει την αρμονία του «τέλειου» αριθμού 12: Δώδεκα οι μαθητές του Ιησού, τα Ευαγγέλια, οι άθλοι του Ηρακλή, οι ολύμπιοι θεοί. Ο χωρισμός μέρας και νύχτας γίνεται σε 12ωρα και του έτους σε 12 μήνες. Φυσικά, υπάρχουν και βιβλικές προεκτάσεις: «Στον Μυστικό Δείπνο υπήρχαν 13 συνδαιτυμόνες. Το σύνολο αυτό λέγεται πως οδήγησε στον θάνατο του Ιησού και, εν συνεχεία, του Ιούδα», εξηγεί ο κ. Αλεξιάδης. Ακόμη και στις κάρτες των Ταρώ, στον αριθμό 13 αντιστοιχεί ο θάνατος...

Τροχαία

Βέβαια, επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η φοβία για τον αριθμό 13 (με τον όρο triakaidekaphobia) και, ειδικότερα, για τον συνδυασμό του με «γρουσούζικες» ημέρες δεν είναι εντελώς αναιτιολόγητη. Σύμφωνα με το βρετανικό «Medical Journal», οι πιθανότητες αυτοκινητικού ατυχήματος αυξάνονται στο διπλάσιο κατά την Παρασκευή και 13! *

Παρασκευή και 13, 4 και 17!

Στις δυτικοευρωπαϊκές χώρες το ντουέτο «Παρασκευή» και «13» θεωρείται εξαιρετικά γρουσούζικο.

Πιθανώς έχει να κάνει με την ημέρα εξολόθρευσης του Τάγματος των Ναϊτών το 1307 από τον στρατό του βασιλιά Φιλίππου της Γαλλίας.

Στην Κίνα, την Ιαπωνία και την Κορέα επικρατεί «τετραφοβία», ο φόβος για τον αριθμό 4. Οι λέξεις «τέσσερα» και «πεθαίνω» προφέρονται και στα τρία γλωσσικά ιδιώματα πανομοιότυπα -αν και τονίζονται διαφορετικά. Στην Ιταλία ο «κακός» αριθμός 17 όταν γραφτεί με το ρωμαϊκό σύστημα αρίθμησης (δηλαδή «XVII»), μπορεί να αναγραμματιστεί σε «VIXI», που είναι ο παρελθοντικός χρόνος του ρήματος «ζω» (άρα «τελείωσε η ζωή μου»). Ετσι η Alitalia, ο εθνικός αερομεταφορέας της Ιταλίας, δεν έχει σειρά 17 στα καθίσματα των αεροπλάνων της, ενώ στα ξενοδοχεία δύσκολα βρίσκουμε δωμάτιο μ' αυτό τον αριθμό.

«Μην παντρευτείτε το ...;.., ούτε κανένα άλλο δίσεκτο έτος». «Μη συνάψετε σχέσεις που θέλετε να έχουν διάρκεια». «Μην κλείσετε σημαντικές συμφωνίες». «Μην κτίσετε». «Μην αγοράσετε σπίτι». «Μην αγοράσετε αυτοκίνητο». Μη, μη, μη... «O δίσεκτος χρόνος εγκυμονεί κινδύνους και συμφορές». Πρόκειται για ορισμένες από τις προλήψεις που επικρατούν σε όσους πιστεύουν σε δεισιδαιμονίες. Γιατί όμως τα δίσεκτα έτη προκαλούν... πονοκέφαλο στους προληπτικούς; Υπάρχουν λέξεις που το πρώτο τους συνθετικό ακούγεται όμοια με το πρώτο συνθετικό της λέξης δίσεκτος, όπως η δυστυχία, η δυσκολία, η δυσχέρεια, η δυσαρέσκεια. Oι λέξεις αυτές φανερώνουν άσχημα συναισθήματα και καταστάσεις. Ωστόσο, η λέξη δίσεκτος προέρχεται από το λατινικό bisextus που σημαίνει δύο φορές έκτος, ενώ στα ελληνικά αναλύεται ως δις + έκτος. Συνεπώς, το δις (δύο φορές) του δίσεκτου έτους δεν έχει καμία απολύτως σχέση με το προθεματικό μόριο -δυσ- που προσδίδει δυσάρεστες ιδιότητες στο δεύτερο συνθετικό κάποιων λέξεων Ιουλιανό και Γρηγοριανό Γιατί, όμως, μια φορά στα τέσσερα χρόνια έχουμε μια επιπλέον μέρα; Πρόκειται για κάποιο τυχαίο γεγονός ή υπάρχει επιστημονική εξήγηση; O χρόνος μετριέται με δύο διαφορετικά χρονικά διαστήματα: την ημέρα (ο χρόνος που κάνει η Γη για μια περιστροφή γύρω από τον εαυτό της) και το έτος (ο χρόνος τον οποίο κάνει η Γη για μια περιφορά γύρω από τον Ηλιο). Ενα έτος έχει 8.675 ώρες, 48 λεπτά και 46 δευτερόλεπτα. Αν αυτός ο αριθμός διαιρεθεί με το 24 τις ώρες μίας ημέρας, το αποτέλεσμα είναι 365 ημέρες ενώ υπολείπεται ένα διάστημα χρόνου περίπου έξι ωρών. Αυτό το προσθέτουμε μία φορά στα τέσσερα έτη, όταν αυτές οι ώρες συμπληρώσουν ένα 24ωρο. Στην αρχαιότητα υπήρχε το ετήσιο ημερολόγιο που είχε θεσπίσει ο Πομπήιος Νουμάς (714-671 π.Χ.) , το οποίο περιλάμβανε 365 μέρες, άφηνε, όμως, κάθε χρόνο υπόλοιπο έξι ωρών. Το υπόλοιπο αυτό με το πέρασμα του χρόνου συσσωρεύτηκε και δημιούργησε προβλήματα στις αλλαγές των εποχών. Το 44 π.Χ., ο Ιούλιος Καίσαρ θέλοντας να διορθώσει τις χρονικές ασυμφωνίες, απευθύνθηκε στον Αλεξανδρινό αστρονόμο Σωσιγένη. Αυτός δημιούργησε το Ιουλιανό ημερολόγιο, βασισμένος στους υπολογισμούς του πατέρα της αστρονομίας Ιππάρχου (ο οποίος έναν αιώνα νωρίτερα είχε προσδιορίσει ότι το ηλιακό ή τροπικό έτος έχει διάρκεια ίση με 365,242 ημέρες), το οποίο αποτελούνταν από περιόδους τεσσάρων ετών: τα τρία πρώτα έτη αριθμούσαν 365 μέρες και το τέταρτο 366 μέρες. Αρχικά, η επιπλέον μέρα προστέθηκε μεταξύ 24 και 25 Φεβρουαρίου, με την 24η Φεβρουαρίου να υπολογίζεται δύο φορές και να αποτελεί την έκτη μέρα πριν από την 1η Μαρτίου, που αποτελούσε τη ρωμαϊκή Πρωτοχρονιά. Ετσι, η εμβόλιμη μέρα ονομάστηκε δις έκτη και από αυτήν πήρε το όνομά του και το έτος. Παρ όλα αυτά, μετέπειτα ακριβέστερες μετρήσεις έδειξαν ότι από κάθε έτος δεν περίσσευαν έξι ώρες, αλλά κάτι λιγότερο, που κάθε 129 χρόνια δημιουργούσε και πάλι προβλήματα. Ετσι, το 1572, προς τιμήν του Πάπα Γρηγορίου ΙΓ, δημιουργήθηκε το Γρηγοριανό ημερολόγιο, το οποίο άρχισε σταδιακά να εφαρμόζεται από το 1895. Στην Ελλάδα υιοθετήθηκε το 1923. Η έναρξη εφαρμογής του ορίστηκε στις 16 Φεβρουαρίου, ημερομηνία που το 1923 ορίστηκε ως 1η Μαρτίου, καθώς το λάθος των λεπτών είχε πλέον συσσωρευτεί σε 13 μέρες! Ετσι, το 1923 στην Ελλάδα ήταν ένα έτος με μόνο 352 μέρες. Εξάλλου, οι συγκεκριμένες 13 μέρες αποτελούν τη διαφορά των παλαιοημερολογιτών με τους υπολοίπους. Ρωμαϊκή αυτοκρατορία Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Γιατί τα δίσεκτα έτη θεωρούνται γρουσούζικα; Η... πηγή του κακού βρίσκεται στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. «Oι Ρωμαίοι ήταν εξαιρετικά θρησκόληπτοι άνθρωποι. Για κάθε ημέρα, όπως και για καθετί που αφορούσε τη ζωή τους, τα σπίτια τους, τα χωράφια τους, τους δρόμους, είχαν ένα θεό, τον οποίο λάτρευαν με τελετές και θυσίες. Oμως, η εμβόλιμη μέρα, λόγω του ότι από τη μία μπήκε στη ζωή τους σχετικά αργά, ενώ από την άλλη παρεμβαλλόταν κάθε τέσσερα χρόνια, δεν είχε δικό της θεό και έτσι θεωρούνταν αποφράδα. Δεισιδαιμονίες τυραννούσαν τους Ρωμαίους μήπως εκείνη την ημέρα τους συμβεί κάτι κακό. Oι φόβοι εκείνοι επεκτάθηκαν για όλο το δίσεκτο έτος.

«Το δίσεκτο έτος δεν είναι δύστυχο»

Αν ζούσε ο Γιώργος Σεφέρης, σήμερα θα γιόρταζε τα γενέθλιά του. Ο ποιητής γεννήθηκε 29 Φεβρουαρίου, έσβηνε δηλαδή τα κεράκια στην τούρτα του κάθε τέσσερα χρόνια. Επιπλέον δε, παρά τις δεισιδαιμονίες που συνδέονται με τα δίσεκτα έτη, κάθε άλλο παρά άτυχος στάθηκε στη ζωή του ο νομπελίστας. Η ιστορία έχει καταγράψει αρκετές διασημότητες που γεννήθηκαν την «αποφράδα» μέρα του δίσεκτου έτους. Ανάμεσά τους και κάποιες που ανήκαν στη σφαίρα της μεγαλοφυΐας. Υποτίθεται ότι οι γάμοι που τελούνται σε δίσεκτο έτος θα είναι καταδικασμένοι. Περιέργως πώς, στη Βρετανία η παράδοση ήθελε τα δίσεκτα έτη να κάνουν οι γυναίκες πρόταση γάμου, κάτι που εντέλει περιορίστηκε μόνο για τις 29 τρέχοντος, λόγω της κατάχρησης του δικαιώματος. Κατά τα άλλα, πιστεύεται πως στις 29 Φεβρουαρίου συμβαίνουν τα πλέον ασυνήθιστα. Όπως, π.χ., οι δίκες των Μαγισσών του Σάλεμ που ξεκίνησαν τη συγκεκριμένη ημερομηνία του 1692.

Σε παλιό μεσαιωνικό τραγούδι (του νεκρού αδελφού) έχουμε πανελλήνια χρήση της έκφρασης "δίσεχτος χρόνος'', για κάθε χρόνο δυστυχίας και δυσχερειών. «"Ηρτανε χρόνοι δίσεχτοι και μήνες οργισμένοι''».

Στους ευρωπαϊκούς λαούς οι αγρότες φοβούνται την 29η μέρα του Φλεβάρη. Τη θεωρούν ανώμαλη και δυσοίωνη αφού αυτή σημαδεύει το δίσεκτο χρόνο. Στις ελληνικές παραδόσεις μνημονεύεται ο Άγιος Κασσιανός, το συναξάρι του οποίου κάνει λόγο για έναν πλούσιο και μορφωμένο Ρωμαίο πλην όμως μεμψίμοιρο και οκνηρό Άγιο, που τον τιμώρησε ο Θεός με αραιό εορτασμό. «Δεν έχασαν την ευκαιρία οι Έλληνες και τα 'ριξαν στον Άγιο Κασσιανό. Για οτιδήποτε κακό αυτός τα φταίει. Τον λένε "γρουσούζη'' και "τεμπέλη'' και δικαιολογούν έτσι τη δική τους δεισιδαιμονία. Το 'χουν σε κακό να πιάσουν δουλειά εκείνη την ημέρα».

Είναι το διαχρονικό δώρο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας προς την Ανθρωπότητα - μία επιπλέον μέρα κάθε τέσσερα χρόνια. Για τους περισσότερους από εμάς, η άφιξη της 29ης ημέρας του Φεβρουαρίου σημαίνει ότι θα εργαστούμε μία μέρα περισσότερο αυτό τον μήνα, ότι θα προστεθεί άλλη μία μέρα στο στεγαστικό μας δάνειο και ότι ...; ...; ...;. Πιθανώς γι' αυτό και να θεωρείται, σε όλο τον κόσμο, και γρουσούζικο το κάθε δίσεκτο έτος. Οπωσδήποτε εκείνοι που είναι άτυχοι είναι όσοι γεννήθηκαν την 29η μέρα ενός Φεβρουαρίου, καθότι γενέθλια θα γιορτάζουν μόνο μία φορά στα 4 χρόνια. Από άλλη άποψη αυτό μπορεί να θεωρείται και «τύχη καλή» αφού, εάν η ηλικία μετριέται με το κάθε πότε έχεις τα γενέθλιά σου, είναι προφανές πως ένας 40άρης σήμερα, γεννημένος σε έτος δίσεκτο, είναι μόλις 10 ετών! Ας ρίξουμε όμως μια ματιά στους τυχερούς-άτυχους που γεννήθηκαν αυτή την ημέρα, 29η του Φεβρουαρίου: -Ο Πάπας Παύλος ο 3ος, το 1468 (γενικώς, όπως θα δείτε, οι εκκλησίες έχουν αρκετούς... δίσεκτους). -Ο Ιταλός συνθέτης Τζοακίνο Ροσίνι, το 1792. -Ο Γαλλο-Πολωνός ζωγράφος Μπάλθους, το 1908. -Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, το 1940. -Ο Αλγερινός ράι μουσικός Καλέντ, το 1960.

Πώς βρίσκουμε τα δίσεκτα έτη; Ο Ιούλιος Καίσαρ το 46 π.X. αποφάσισε η διάρκεια του έτους να είναι 365 ημέρες, αλλά να προστίθεται και μία ημέρα κάθε τέσσερα χρόνια. Αυτή μάλιστα την προσέθεταν στις 6 Μαρτίου, δηλαδή στη ρωμαϊκή επικράτεια ζούσαν την 6η Μαρτίου δύο φορές, εξ ου και η λέξη «δίσεκτος». Μόνο που αυτό έδινε μια «υπερδιόρθωση» κατά 12 λεπτά κάθε χρόνο. Υστερα από περίπου 1.000 χρόνια αυτή η μικρή διαφορά έφθασε να έχει συσσωρεύσει μέσα στο μέγεθος του έτους ένα λάθος περίπου οκτώ ημερών, δημιουργώντας προβλήματα στις εκκλησιαστικές εορτές. Φυσικό λοιπόν να δράσει ένας υψηλόβαθμος εκκλησιαστικός αξιωματούχος και το 1582 ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ' κάνει τα εξής: α) Ως επόμενη ημέρα της 4ης Οκτωβρίου 1582 ορίζεται η 15η Οκτωβρίου 1582. Εξαφανίζει δηλαδή σε μία νύχτα 10 ημέρες από τη χρονιά. β) Δίσεκτα όρισε να είναι τα χρόνια που διαιρούνται ακριβώς με το 4. Προσοχή όμως: όσα αρχίζουν αιώνα, διαιρούνται ακριβώς με το 4 αλλά όχι ακριβώς με το 400, δεν θα είναι δίσεκτα. Π.χ., το 1900, αν και διαιρείται ακριβώς με το 4, δεν ήταν δίσεκτο, ενώ το 2000 ήταν.

Αν δείτε δύο μαύρα μάτια ζωγραφισμένα σε αρχαίο αγγείο, μη φανταστείτε πως αποτελούν μια παραξενιά του ζωγράφου ή έστω ένα διακοσμητικό μοτίβο.

 Μεταλλικό τάμα οφθαλμών (19ος-20ός αι.) Ούτε η γλυπτή απόδοση ενός χάλκινου φαλλού, με πόδια αλόγου και καμπανάκια να κουδουνίζουν από κάτω, έχει να κάνει με κανένα διαστροφικό αρχαίο δημιουργό. Και τα δύο έργα έχουν αποτρεπτικές ιδιότητες για το βάσκανο μάτι.

Τα ορθάνοιχτα μαύρα μάτια τα βλέπουμε συνήθως πάνω ή μέσα σε αρχαία αγγεία πόσης, που χρησιμοποιούσαν οι συμποσιαστές ακριβώς για να αποφύγουν το «μάτιασμα». Τα βλέπουμε ως φυλαχτά και στις μέρες μας, τάματα κρεμασμένα στις εικόνες μέσα στις εκκλησιές.

Οταν θέλουμε να αποτρέψουμε το κακό από επάνω μας, τι κάνουμε; Φτύνουμε τον κόρφο μας. Κι όταν η γιαγιά ξεματιάζει το εγγονάκι της, λέει από μέσα της κάποιες ευχές φτύνοντας το παιδί. Λοιπόν, το φτύσιμο ως αποτρεπτικό της βασκανίας έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Ισως γιατί το σάλιο έχει αντισηπτικές ιδιότητες, όπως διαβάζουμε στο εξαιρετικό βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε, «Βάσκανος Οφθαλμός. Σύμβολα μαγείας από ιδιωτικές αρχαιολογικές συλλογές».

«Οι μητέρες ή οι τροφοί, όταν φοβούνταν για την υγεία του βρέφους, έβρεχαν το μέτωπο και τα χείλη του με σάλιο, χρησιμοποιώντας το μέσο δάκτυλο. Επίσης, όποιοι θεωρούσαν ότι είχαν ευτυχήσει τόσο ώστε να επισύρουν τον φθόνο των θεών ή των ανθρώπων "εις κόλπον έπτυον", όπως έφτυναν και στον κόρφο τους όταν ήθελαν να προφυλαχτούν από τον κίνδυνο μολυσματικής ασθένειας ύστερα από συνάντησή τους με ασθενή», διαβάζουμε.

Η ιδέα των αρχαιολόγων της Εφορείας Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Αρχαιολογικών Συλλογών και της προϊσταμένης Χριστίνας Μερκούρη να γραφούν μια σειρά από επιστημονικά τεκμηριωμένα άρθρα πάνω στη βασκανία και τα μάγια, ξεκίνησε ουσιαστικά από τον εορτασμό των Ευρωπαϊκών Ημερών πέρυσι και φέτος, που ήταν αφιερωμένος στο θέμα «Μάγοι, ξόρκια, φυλαχτά: Η μαγεία στον αρχαίο και χριστιανικό κόσμο».

Οι υπερφυσικές δυνάμεις και η επίδρασή τους πάνω σε όλα τα όντα, ακόμη και στα αντικείμενα, απασχολούν τον άνθρωπο από την 4η χιλιετία π.Χ. Απόδειξη, ότι έχουν βρεθεί στην Αίγυπτο αποτροπαϊκά για μάγια, που χρονολογούνται σε αυτή την εποχή. Κι επειδή η βασκανία και η δύναμή της είναι διαδεδομένη σε όλες τις εποχές, η ομάδα της Εφορείας Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Συλλογών επικεντρώθηκε σε αυτή.

Το υλικό της μελέτης το είχαν ήδη στα χέρια τους. Δεν μπορεί κανείς να φανταστεί τι θησαυρούς κρύβουν -και σε αυτό το θέμα- όχι μόνο τα δημόσια μουσεία, αλλά και οι ιδιωτικές αρχαιολογικές συλλογές. Αποκαλύπτεται για μία ακόμα φορά και σ' αυτή την έκδοση, η οποία διερευνά τη βασκανία από την αρχαιότητα μέχρι και τα νεότερα χρόνια. Το θέμα εξετάζεται από διάφορες πλευρές. Μέσα από τη θρησκεία, τη μυθολογία, την καθημερινότητα και την κοινωνική ζωή.

Ετσι, στην πρώτη ενότητα με τίτλο «Πολυκίνητος γαρ η όψις» μαθαίνουμε πως τα πρώτα «αντιβασκάνια» βασίζονται σε χειρονομίες, οι οποίες επεδίωκαν να διασπάσουν την ένταση του βλέμματος και να μειώσουν την ολέθρια δύναμή του. Η χρήση των δαχτύλων είναι παμπάλαιη μέθοδος κατά της βασκανίας και αποδίδεται σε διάφορα υλικά (μέταλλο, πέτρα, πηλός) εν είδει φυλαχτών.

Στη δεύτερη ενότητα, «Ως μη βασκανθώσιν», θίγονται ζητήματα που αφορούν την προσπάθεια άπωσης της βασκανίας με δρώμενα και αντικείμενα, αποτρεπτικά του κακού αλλά και εφελκυστικά του καλού.

Υπάρχουν, όμως, και «Οι μάγοι-θεοί» και άγιοι που συνδέθηκαν ποικιλοτρόπως με τη μαγεία, από την προϊστορία μέχρι και το Βυζάντιο (π.χ. Εκάτη, Ερμής, Αγιος Νικόλαος).

Το βιβλίο κλείνει με τη «Μαγεία στην αρχαία Αίγυπτο», μια χώρα όπου η μαγεία ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θρησκευτική πρακτική.